Tradicijski zanati

Ličke coklje

Poznata tradicijska obuća u ličana bila je coklja koja se do danas zadržala i još uvijek dosta upotrebljava. Izrađuje se od upletenog dijela i otkanog sukna koje se nakon tkanja mora ustupati da bi dobilo čvrstoću.

Unutarnji dio coklje izrađuje se pletenjem na 5 igala sa određenim karakterističnim uzorkom u boji na prednjoj strani a nakon toga opšiva sa iskrojenim djelovima sukna. Pažljivim radom dobije se lijepo sašivena obuća.

Crvena kapa

Crvena kapa ili Crvenkapa ili Lička kapa izrađuje se vezenjem po čoji iako se nekada koristilo bojano tkano sukno. Izrađuje se vezom lančancem , vezenjem određenih uzoraka karakterističnih za Liku, (zečji skok) a nakon šivanja upleću se rese ili kite načinom uvezivanja niti svilenca ili pamuka u jedan dio ruba kape. Crvenu kapu danas nose uglavnom folklorna društva a veoma je tražena i kao suvenir.

 

Pletenje

Pletenje je tehnika ručnog rada koja je u lici bila neizostavan posao za svaku ženu. Plelo se uvijek i kad se sjedilo i u hodu i uz neki drugi posao, npr kada bi se čuvala djeca i li u polju čuvalo blago, pletivo je uvijek bilo u ruci.U ličkim krajevima plele su se uglavnom muške i ženske čarape, maje prsluci, rukavice, kape, šalovi. Žena je pletući oblačila svoju obitelj i brinula o tome. Plelo se uglavnom od domaće predene vune na razne uzorke ovisno o predmetu i namjeni.Tako se po čarapama i uzorcima moglo prepoznati u kolima i na misi otkuda tko dolazi.

Tkanje

Ovaj zanat nekada je bio osnova opstanka svake ličke obitelji.Tkalo se sa raznim sirovinama kao što su konoplja , lan i vuna ovisno o predmetu koji se od otkanog materijala izrađivao. Tako su se npr. Od konoplje izrađivali razni prekrivači i vreće za žito od lana fina platna za košulje i gaće te stoljnjake i ručnike a od vune uglavnom sukno i prekrivači(lički biljci , punjave, šarenice i nadvisi).

Tkalo se na dva i četiri nita od opredene vune i to uglavnom zimi na vodoravnim tkalačkim stanovima.Uglavnom su tkale žene u zimskom periodu. Danas još uvijek pojedina domaćinstva posjeduju tkalačke stanove ali se ne bave tkanjem.Postoje razne tehnike tkanja koja iziskuju posebno znanje i strpljenje te umijeće kreiranja i slaganja boja.

Najstarija tehnika tkanja je tehnika kličanja, tom tehnikom tkale su se torbe i pregače i služile su uglavnom kao ukrasni odjevni predmet žena. Tkanje sukna je tehnika tkanja u 4 nita. Kombiniranjem zijeva dobivali su se razni uzorci kao. riblja kost ili rebrasti bodovi i kockice. Tkanje biljca iziskuje još jedno dodatno umijeće tkanja gdje se tehnikom čvoranja utkaju određeni djelovi prediva i time dobiva čupavo sukno. Tkanje krpara je jednostavnije tkanje u dva nita gdje za potku služe razni komadići izrezanog platna koje se utkaje u osnovu i tako dobivaju razne staze.

Prije samog tkanja potrebno je pripremiti osnovu i potku predenjem vune.Prelo se namjenski za točno određeni predmet jer je svako tkanje iziskivalo posebnu debljinu i kvalitetu vune. Za sukna se za osnovu koristila duga vuna od ovce pramenke a za potku janjeća ili kratka vuna tzv. birka. Za tkanje torbi i pregača prela se izrazito duga vuna jer se prela jako tanka nit kako bi se tkanjem dobivali što sitniji elementi.Za tkanje biljca prela se deblja nit i to za osnovu upredena u jednu stranu a za potku u drugu kako nebi došlo do rasplitanja niti.

Danas se poznavanje tradicijskog tkanja sve više cijeni jer se otkani uzorci primjenjuju u modi kao dio odjevnog predmeta.

Ažurirano Ponedjeljak, 23 Svibanj 2011 13:13